AI Act 2026: dlaczego działy HR, banki i duże firmy powinny już dziś szykować się na nowe obowiązki
Jeszcze niedawno wiele firm traktowało AI Act jak unijny projekt z odległej przyszłości. Coś, co „kiedyś” zacznie mieć znaczenie, ale dziś nie wymaga jeszcze większej uwagi. Tyle że ten etap już się skończył. Rozporządzenie weszło w życie 1 sierpnia 2024 r., część jego przepisów zaczęła obowiązywać 2 lutego 2025 r., kolejne obowiązki weszły 2 sierpnia 2025 r., a 2 sierpnia 2026 r. staje się kluczową datą dla zasadniczej stosowalności aktu w praktyce biznesowej. Dłuższy okres przejściowy przewidziano tylko dla części systemów wysokiego ryzyka osadzonych w określonych regulowanych produktach.
To oznacza jedno: 2026 nie będzie rokiem eksperymentów, tylko rokiem rozliczania dojrzałości organizacyjnej firm. Największy błąd popełniają dziś te organizacje, które zakładają, że AI Act dotyczy wyłącznie producentów modeli, wielkich firm technologicznych albo podmiotów tworzących własne systemy od zera. Tymczasem rozporządzenie obejmuje nie tylko dostawcę technologii, lecz także deployer’a, czyli podmiot, który po prostu używa systemu AI w swojej działalności. A to oznacza, że firma kupująca gotowe narzędzie rekrutacyjne, scoringowe, analityczne albo monitoringowe również wchodzi w obszar bardzo konkretnych obowiązków.
AI Act nie zaczyna się dopiero w 2026 roku
W debacie publicznej często mówi się o sierpniu 2026 r. tak, jakby dopiero wtedy wszystko miało ruszyć. To uproszczenie. Już wcześniej zaczęły obowiązywać zakazy określonych praktyk AI oraz obowiązek zapewnienia odpowiedniego poziomu AI literacy, czyli kompetencji po stronie osób korzystających z systemów AI w organizacji.
To ważny i wciąż niedoceniany punkt. W praktyce oznacza on, że firma nie może zasłaniać się niewiedzą swoich pracowników, menedżerów czy działów operacyjnych. Jeżeli organizacja wdraża narzędzia AI, powinna zadbać o to, aby osoby korzystające z tych systemów rozumiały ich działanie, ograniczenia, ryzyka, możliwe błędy oraz wpływ na ludzi, których dane narzędzie dotyczy. Szkolenie z AI przestaje być dodatkiem do employer brandingu, a staje się elementem zgodności regulacyjnej.
Dlatego 2026 rok nie jest punktem startowym, lecz raczej momentem, w którym wiele firm może odkryć, że przez poprzednie miesiące zbudowały sobie spory dług zgodności. Dotyczy to zwłaszcza organizacji, któ