Wypowiedzenie umowy w zamówieniach publicznych

Łatwo założyć, że skoro mamy do czynienia z umową, to można ją zakończyć przez wypowiedzenie tak jak każdą inną. W zamówieniach publicznych takie podejście bardzo często okazuje się jednak zbyt uproszczone. Umowa w sprawie zamówienia publicznego ma co do zasady charakter cywilnoprawny, ale jej wykonywanie, zmiana i zakończenie są osadzone w szczególnych regułach wynikających z Prawa zamówień publicznych. Ustawa wyraźnie wskazuje, że do umów w sprawach zamówień publicznych stosuje się przepisy Kodeksu cywilnego, jeżeli Pzp nie stanowi inaczej, a sama umowa jest co do zasady zawierana na czas oznaczony. Z tego względu zarówno wypowiedzenie umowy w zamówieniach publicznych, jak i wypowiedzenie umowy o zamówienie publiczne przez wykonawcę, nie zawsze mogą być traktowane jako zwykły i dostępny w każdej sytuacji sposób zakończenia kontraktu.

W wielu przypadkach właściwym narzędziem nie będzie wypowiedzenie, lecz odstąpienie od umowy albo rozwiązanie jej za porozumieniem stron. To rozróżnienie ma znaczenie praktyczne, ponieważ od niego zależy nie tylko skuteczność działania wykonawcy, ale również to, czy nie narazi się on na dodatkowe ryzyka kontraktowe i spór co do prawidłowości zakończenia współpracy.

Wypowiedzenie i odstąpienie to nie to samo

Podstawowa różnica polega na skutku prawnym i na rodzaju umowy, do której dany mechanizm pasuje.

Wypowiedzenie działa na przyszłość. Najczęściej łączy się je z zobowiązaniami o charakterze ciągłym, zwłaszcza gdy umowa jest zawarta na czas nieoznaczony. W prawie cywilnym właśnie taki model przewiduje art. 365(1) k.c., odnosząc go do zobowiązań bezterminowych o charakterze ciągłym.

Odstąpienie od umowy działa inaczej. Jest środkiem służącym zakończeniu umowy w sytuacji istotnego naruszenia jej postanowień przez drugą stronę. W umowach wzajemnych klasyczną podstawą jest art. 491 § 1 k.c., który pozwala stronie wyznaczyć drugiej stronie odpowiedni dodatkowy termin do wykonania obowiązku, z zastrzeżeniem, że po jego bezskutecznym upływie będzie mogła od umow